Het faillissement van een huurder beëindigt de huurovereenkomst niet. De huur loopt gewoon door, maar de verhuurder staat vanaf dat moment tegenover de curator. Wat de verhuurder dan nog kan verhalen, hangt af van het soort vordering. In dit artikel meer over de opzegging, de huur na de faillietverklaring en de kosten van herstel bij oplevering.
Opzegging
Zowel de curator als de verhuurder kan de huur tussentijds opzeggen. Dat staat in artikel 39 van de Faillissementswet. Een termijn van 3 maanden is daarbij in elk geval voldoende, ook als in het huurcontract een langere termijn staat. De huurbescherming van de huurder van bedrijfsruimte staat hier niet aan in de weg. De verhuurder hoeft dus niet het einde van de lopende huurperiode af te wachten.
Opzeggen is niet altijd verstandig. Soms wil de curator de onderneming met het huurcontract verkopen. Een doorstart in het pand kan voor de verhuurder aantrekkelijker zijn dan leegstand. Dan komt de vraag op tafel of de verhuurder moet meewerken aan een indeplaatsstelling van een nieuwe huurder.
Huur na faillissement
De huur vanaf de dag van de faillietverklaring is een boedelschuld. Ook dat volgt uit artikel 39 Faillissementswet. De curator betaalt een boedelschuld voordat de gewone schuldeisers aan de beurt zijn. Huur over de periode vóór het faillissement is daarentegen een concurrente vordering. Die dient de verhuurder in bij de curator, met doorgaans weinig uitzicht op betaling.
Ook de verplichting om de zaken van de boedel uit het gehuurde te verwijderen is een boedelschuld. Dat oordeelde de Hoge Raad al in 2006, en hij herhaalde dat in 2013 (HR 19 april 2013, r.o. 3.8). De curator moet het pand dus ontruimen.
Herstelkosten
Bij oplevering blijkt vaak dat het pand beschadigd is of dat de huurder voorzieningen heeft achtergelaten. Kan de verhuurder de herstelkosten dan als boedelschuld van de curator vorderen? De Hoge Raad oordeelde in 2013 van niet (ECLI:NL:HR:2013:BY6108).
In die zaak had de curator de huur van een bedrijfspand opgezegd. De verhuurder vorderde de kosten van herstel van het gehuurde en stelde dat die vordering door toedoen van de curator was ontstaan. De Hoge Raad ging daar niet in mee. De verplichting tot herstel bestond al vóór het faillissement en vloeit voort uit de huurovereenkomst. Dat de curator heeft opgezegd, maakt haar nog geen boedelschuld. De Hoge Raad kwam daarmee uitdrukkelijk terug van het eerdere 'toedoencriterium'. De vordering tot vergoeding van herstelkosten is dus in beginsel concurrent.
Kort gezegd: de huur na faillissement en de ontruiming krijgt de verhuurder in de regel vergoed, het herstel van schade meestal niet.
Zekerheid vooraf
Daarom is het moment van contracteren beslissend. Een bankgarantie of waarborgsom van voldoende omvang dekt juist de posten die in een faillissement verloren gaan. Een bankgarantie van een Nederlandse bank kan de verhuurder ook na het faillissement inroepen. Een concerngarantie is zo sterk als het concern dat haar afgeeft. Voor een huurder die al een tijd achterloopt met betalen, loont het om niet af te wachten. Wat de mogelijkheden zijn bij een huurachterstand van een bedrijfshuurder, leest u in een eerder artikel.
Advies
Dien bij een faillissement direct uw vorderingen in bij de curator en maak onderscheid tussen huur vóór en na de faillietverklaring. Beoordeel daarna of opzeggen op grond van artikel 39 Faillissementswet in uw belang is of dat een doorstart in het pand meer oplevert. Ik raad nadrukkelijk aan om bij nieuwe huurcontracten de hoogte van de zekerheid af te stemmen op het risico van herstelkosten.
Is een huurder van uw bedrijfsruimte failliet, of wilt u uw contracten beter beveiligen? Neem gerust contact met ons op.
Huurt of verhuurt u een winkel, horecazaak of kantoor? Lees meer over onze aanpak als advocaat huurrecht bedrijfsruimte.