Een woning die vrijkomt, trekt in de huidige markt al snel tientallen gegadigden. Welke kandidaat u kiest, was lange tijd vooral uw eigen zaak. Sinds de Wet goed verhuurderschap ligt dat anders. De wet stelt eisen aan de manier waarop u huurders selecteert. Hoe werkt dat nu precies? In dit artikel bespreek ik wat de wet van u vraagt en hoe u de selectie in de praktijk inricht.
Juridisch kader
Volgens artikel 2 lid 1 van de Wet goed verhuurderschap moet iedere verhuurder en verhuurbemiddelaar van woonruimte handelen volgens de regels van goed verhuurderschap. Het tweede lid noemt als eerste regel dat de verhuurder zich onthoudt van iedere vorm van ongerechtvaardigd onderscheid. De wet zegt ook hoe u dat in ieder geval doet:
- u hanteert een heldere en transparante selectieprocedure;
- u gebruikt objectieve selectiecriteria en maakt die bekend wanneer u de woning openbaar aanbiedt;
- u motiveert aan afgewezen kandidaten waarom u voor een andere huurder hebt gekozen.
Deze regels gelden voor elke verhuurder, ongeacht het aantal woningen. Voor verhuurders met een grotere portefeuille is het echter vooral een organisatievraag: hoe zorgt u dat iedere medewerker en iedere beheerder op dezelfde manier selecteert?
Wat is ongerechtvaardigd onderscheid?
Onderscheid maken mag. Een verhuurder die een inkomenseis stelt, maakt ook onderscheid. Dat onderscheid is echter gerechtvaardigd als het een redelijk doel dient en niet verder gaat dan nodig. Een inkomenseis die erop gericht is dat de huurder de huur kan betalen, is daarom in beginsel toegestaan. Onderscheid naar afkomst, geloof, geslacht of seksuele gerichtheid is dat niet. Daarvoor bestaat geen rechtvaardiging.
Let op: ook een criterium dat neutraal lijkt, kan in de praktijk een bepaalde groep uitsluiten. Denk aan de eis dat de huurder de Nederlandse taal beheerst, of dat de huurder een vast contract heeft bij een Nederlandse werkgever. Het is aan de verhuurder om zo'n criterium te kunnen uitleggen.
Stap 1 – Leg de criteria vooraf vast
Bepaal voordat u de woning aanbiedt welke criteria gelden en in welke volgorde u ze toepast. Gebruikelijke criteria zijn:
- Inkomen: bijvoorbeeld een bruto inkomen van een vast veelvoud van de kale huur;
- Huishouden: een maximaal aantal bewoners in verband met de grootte van de woning;
- Verhuurdersverklaring: een verklaring van de vorige verhuurder over betaalgedrag en overlast;
- Volgorde: bijvoorbeeld de datum en het tijdstip van inschrijving, of loting onder de kandidaten die aan de criteria voldoen.
Vooral het laatste punt wordt vaak vergeten. Voldoen meerdere kandidaten aan de criteria, dan moet ook de keuze tussen hen transparant zijn. "De klik bij de bezichtiging" is geen objectief criterium.
Stap 2 – Maak de criteria bekend
Vermeld de criteria in de advertentie of op de pagina waarnaar de advertentie verwijst. Een kandidaat moet vooraf kunnen zien of hij een kans maakt. Een voorbeeldformulering:
"Wij verhuren deze woning aan het huishouden dat zich als eerste aanmeldt en aan de volgende voorwaarden voldoet: een bruto maandinkomen van ten minste [x] maal de kale huur, maximaal [x] bewoners en een positieve verhuurdersverklaring. Wij beoordelen aanmeldingen in volgorde van binnenkomst."
Stap 3 – Motiveer de keuze
Afgewezen kandidaten hebben recht op een motivering. Dat hoeft geen uitgebreide brief te zijn. Een korte mededeling volstaat, zolang daaruit blijkt waarom de keuze op een ander viel. Bijvoorbeeld: "U voldeed aan de criteria, maar een andere kandidaat had zich eerder aangemeld." Bewaar daarnaast intern hoe de selectie is verlopen. Ontvangt de gemeente een klacht, dan kunt u laten zien dat u zorgvuldig hebt gehandeld.
Handhaving
De gemeente houdt toezicht op de naleving en moet een meldpunt hebben waar kandidaat-huurders en huurders terechtkunnen. Bij overtreding kan de gemeente een waarschuwing geven en daarna een bestuurlijke boete opleggen. Hoe dat in de praktijk gaat, besprak ik eerder in mijn artikel over de waarschuwing vóór de boete. Daarnaast kan een gemeente in bepaalde gebieden een verhuurvergunning verplicht stellen.
Veelgestelde vragen
Ook de hoogte van de waarborgsom en het informatieblad voor de huurder vallen onder de wet. Die regels gelden vanaf het moment dat u de huurovereenkomst sluit.
Gelden de regels ook als ik een makelaar inschakel? Ja. Artikel 2 lid 1 van de Wet goed verhuurderschap richt zich zowel tot de verhuurder als tot de verhuurbemiddelaar. Het is wel verstandig om in de opdracht aan de makelaar vast te leggen welke criteria hij hanteert en dat hij de afwijzingen motiveert. U blijft er als verhuurder namelijk zelf op worden aangesproken.
Moet de motivering schriftelijk? De wet schrijft geen vorm voor. Een schriftelijke afwijzing, bijvoorbeeld per e-mail, heeft echter de voorkeur. Dan kunt u later aantonen dat u hebt gemotiveerd.
Mag ik loten? Ja, mits u dat vooraf bekendmaakt en de loting controleerbaar is. Loting onder kandidaten die aan de criteria voldoen, is een objectieve manier om te kiezen.
Mag ik een woning aan een bekende verhuren zonder openbare aanbieding? De plicht om criteria te communiceren geldt bij het openbaar aanbieden van de woning. Ook buiten een openbare aanbieding mag u echter geen ongerechtvaardigd onderscheid maken.
Conclusie
De Wet goed verhuurderschap verbiedt u niet om een huurder te kiezen. Wel moet u laten zien hoe u kiest. Voor verhuurders met meerdere woningen is een vast selectieprotocol daarom geen overbodige luxe. Mijns inziens kunt u met drie documenten volstaan: een vaste set criteria, een standaardtekst voor de advertentie en een standaardafwijzing. Dat gezegd hebbende: een protocol werkt alleen als iedereen het ook toepast. Controleer dus periodiek of uw beheerders en makelaars zich eraan houden.
Vragen?
Wilt u uw selectieprocedure laten toetsen of een protocol laten opstellen? Neem dan vrijblijvend contact met mij op. Ik denk graag met u mee!
Krijgt u als verhuurder te maken met de Wet goed verhuurderschap? Lees meer over onze aanpak als advocaat Wet goed verhuurderschap.