Huurovereenkomsten van woonruimte kunt u als verhuurder in beginsel alleen via de rechter ontbinden. Op die hoofdregel bestaat een belangrijke uitzondering: sluit de burgemeester de woning omdat er drugs zijn aangetroffen, dan kunt u de huur zelf ontbinden met een brief. Het gerechtshof Amsterdam oordeelde op 21 mei 2024 over zo'n geval (ECLI:NL:GHAMS:2024:1377). In dit artikel bespreek ik die uitspraak en de stappen die u als verhuurder zet.
Wat speelde er?
Een huurster huurde sinds 2018 een woning van een woonstichting. De algemene huurvoorwaarden verboden activiteiten die op grond van de Opiumwet strafbaar zijn. Na een melding over zwaar vuurwerk ging de politie de woning binnen. Zij trof onder meer ongeveer 193 gram hasj aan, een verboden alarmwapen, drie grinders en vier weegschalen.
De burgemeester besloot de woning voor drie maanden te sluiten op grond van artikel 13b van de Opiumwet. De woonstichting liet de huurster weten dat zij de huurovereenkomst zou ontbinden zodra de sluiting werd uitgevoerd, en bood haar eerst nog de mogelijkheid zelf op te zeggen. Daar maakte de huurster geen gebruik van. Na de sluiting ontbond de woonstichting de huur en vorderde zij in kort geding ontruiming. De kantonrechter wees die vordering toe. De huurster ging in hoger beroep.
Juridisch kader
Artikel 7:231 lid 1 BW bepaalt dat ontbinding van een huurovereenkomst wegens een tekortkoming alleen door de rechter kan gebeuren. Lid 2 maakt daarop een uitzondering. De verhuurder kan de overeenkomst buitengerechtelijk ontbinden als in het gebouw in strijd met de Opiumwet is gehandeld en het gebouw daarom op grond van artikel 13b van die wet is gesloten. Hetzelfde geldt bij een sluiting wegens ernstige verstoring van de openbare orde.
Kortgezegd: de sluiting door de burgemeester opent de deur naar ontbinding zonder rechter. Een schriftelijke verklaring aan de huurder volstaat.
Het oordeel van het hof
Het hof stelde voorop dat voor deze ontbinding geen tekortkoming van de huurder nodig is. De vraag is alleen of de verhuurder in de gegeven omstandigheden in redelijkheid van zijn bevoegdheid gebruik mocht maken. Het hof toetst dat aan:
- artikel 8 EVRM (het recht op respect voor de woning);
- artikel 3 IVRK (het belang van het kind);
- de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 lid 2 BW);
- het verbod op misbruik van bevoegdheid (artikel 3:13 BW).
Die toets vraagt een belangenafweging en is terughoudend. De huurster voerde aan dat de drugs van een vriend van haar zoon waren en dat zij er niets van wist. Het hof vond dat, gelet op de grinders en weegschalen, niet geloofwaardig. Ook het argument dat het 'slechts' om een alarmwapen ging, hielp haar niet. Zo'n wapen is verboden en kan worden gebruikt om anderen te bedreigen. In combinatie met een handelshoeveelheid hasj maakte dat de situatie volgens het hof te meer gevaarlijk.
Ook het beroep op de belangen van de kinderen slaagde niet. Het hof vond aannemelijk dat de ontruiming nadelig voor hen was. Dat betekent echter niet dat de rechter een woning met kinderen nooit laat ontruimen. Dat zou anders zijn als de ontruiming tot een acute noodsituatie voor een kind zou leiden. Daarvan was niet gebleken.
Tot slot vond de huurster dat de woonstichting had moeten volstaan met een lichter middel, zoals een gedragsaanwijzing of een laatstekanscontract. Het hof volgde dat niet. De woonstichting voert een zerotolerancebeleid voor drugs. De afschrikwekkende werking daarvan zou verdwijnen als zij in dit soort gevallen toch een laatste kans bood. Dat is volgens het hof een zwaarwegend belang. Het vonnis bleef in stand.
Wat betekent dit voor u?
Voor verhuurders van meerdere woningen biedt deze uitspraak houvast. De stappen zijn in de praktijk als volgt:
- Wacht de sluiting af. De bevoegdheid ontstaat pas als de woning daadwerkelijk op grond van artikel 13b Opiumwet is gesloten. Een aangekondigde sluiting is nog niet genoeg.
- Ontbind schriftelijk. Stuur de huurder een brief waarin u de huurovereenkomst ontbindt en verwijs naar het sluitingsbesluit.
- Vorder ontruiming. Vertrekt de huurder niet, dan vordert u ontruiming, eventueel in kort geding.
- Leg uw beleid vast. Een vastgelegd en consequent toegepast drugsbeleid weegt mee in de belangenafweging. Bij overlast geldt hetzelfde.
Ook bij bedrijfsruimte
Artikel 7:231 lid 2 BW is niet beperkt tot woonruimte. De bepaling geldt voor de huur van gebouwde onroerende zaken in het algemeen, dus ook voor winkels, horeca en andere bedrijfsruimte. Sluit de burgemeester een bedrijfspand op grond van artikel 13b Opiumwet, bijvoorbeeld na het aantreffen van een hennepkwekerij, dan kunt u als verhuurder ook die huurovereenkomst buitengerechtelijk ontbinden.
Huurvoorwaarden
In deze zaak stond in de algemene huurvoorwaarden van de woonstichting een uitdrukkelijk verbod op activiteiten die op grond van de Opiumwet strafbaar zijn. Voor de buitengerechtelijke ontbinding is zo'n bepaling niet vereist, omdat geen tekortkoming nodig is. Toch is het verstandig om zo'n verbod op te nemen. Het geeft u een tweede grondslag: ontbinding door de rechter wegens wanprestatie. De woonstichting vorderde in deze zaak ook subsidiair ontruiming op die grond. Daarnaast maakt een duidelijk verbod voor de huurder kenbaar wat de gevolgen van drugs in de woning kunnen zijn. Dat speelt mee in de belangenafweging.
Conclusie
Na een sluiting op grond van artikel 13b Opiumwet kunt u de huur ontbinden zonder tussenkomst van de rechter. De rechter toetst achteraf alleen terughoudend of u daarvan in redelijkheid gebruik mocht maken. Enige voorzichtigheid is toch vereist: bij bijzondere omstandigheden, zoals een acute noodsituatie voor kinderen, kan de uitkomst anders zijn. Ga dus niet automatisch over tot ontbinding, maar weeg per geval de omstandigheden af en leg die afweging vast. Zie voor de beëindiging van huurovereenkomsten in het algemeen ook dit artikel.
Vragen?
Is een van uw woningen gesloten door de burgemeester, of wilt u weten hoe u daarop kunt voorsorteren? Neem dan vrijblijvend contact met mij op. Ik denk graag met u mee!
Heeft u vragen over de verhuur van woonruimte? Lees meer over onze aanpak als advocaat huurrecht woonruimte.